මරණාසන්න මොහොතෙදි මතුවෙන්නෙ ගතිය. අන්න ඒ ගතිය තමයි අන්තිමට චුතිය ලඟදි පටිසන්ධියට ආධාර වෙන්නෙ. ගතිලක්ෂණය මතුවුනහම, ගතිය හැමවෙලේම ගතියට අනුකූල වන්නාවූ ස්වභාවය මතුකරලා දෙනවා කර්ම ශක්තිය. පටිසන්ධිය ලබාදෙන්නෙ හිත නෙමෙයි, පටිසන්ධිය ලබාදෙන්නෙ කර්ම ශක්තිය කර්ම ශක්තිය. කර්ම ශක්තියෙ උපකරණ වෙන එකක්, සිතිවිලි කියන්නෙ තව එකක්.
“ආනාපානසතිය කියන එක ඕනේම තැනකදි වඩන්න පුලුවන්, යන – එන, කරන – කියන, කතා කරන, කතා නොකරන හැම තැනකදීම පහ කළ යුත්ත දැනගෙන පහ කරනවා, ඇසුරු කළ යුත්ත දැනගෙන ඇසුරු කරනවා.” කුමක් ඇසුරු කළ යුතුද? කුමක් පහ කළ යුතුද? යම්කිසි අවිද්‍යා – තෘෂ්ණා සහගත වැඩපිළිවෙලක් ඇත්ද, පහ කළ යුතුයි!
“කතංච භික්ඛවේ ජාති?” මේ සූත්‍ර පිටකයේ විග්‍රහ කරනවා “ජාති!” – “යං තේසං තේසං සත්තානං තම්හි තම්හි සත්ත නිකායේ ජාති, සංජාති, ඔක්කන්ති, අභිනිබ්බත්ති, ඛන්දානං පාතුභාවෝ, ආයතනානං පටිලාභෝ – අයං වුච්චති භික්කවේ ජාති!” මහණෙනි, මෙන්න මේකට ජාති කියනවා. දැන් “ජාති” කියන්නේ බුදුරජාණන් වහන්සේ, සංක්ෂිප්ත කරලා මේ ජාති කියලා අපි මේ ලෝක සම්මතයේ කතා කරන වචනය ද?…
